Wat is Tai-chi ?
(bron :
Wikipedia)
Oorspronkelijk zijn
de bewegingen van tai chi gevechtshandelingen, gebaseerd op de
oosterse leer van yin en yang, van drukpunten en meridianen.
Stijlen
Er bestaan binnen het
tai chi verschillende groepen, stijlen genaamd, namelijk de Chen-,
Yang-,
Wu-
en de Sun-stijl,
waarbij de yang-stijl voornamelijk langzaam wordt uitgevoerd en de
chen-stijl ook explosieve momenten in zich heeft. Deze stijlen zijn
vaak weer onderverdeeld in diverse substijlen van leraren die er hun
eigen kennis, vaardigheid en ervaring aan toe hebben gevoegd. De
bewegingen worden in een vaste volgorde uitgevoerd. De
tai-chibeoefenaren spreken van "De Vorm". Elke stijl kent
zijn eigen vormen, die van leraar op leerling worden overgedragen. Een
vorm helemaal doorlopen duurt 3 tot 20 minuten. De langzame
bewegingen, die vanuit de buik en vooral zeer ontspannen uitgevoerd
worden, zijn kenmerkend voor tai chi.
Doelstellingen
Hedendaags zijn de
meest prominente doelstellingen van tai chi: gezondheid, ontspanning
en balans. Deze doelstellingen worden bereikt door een bepaalde vorm
van inwendige energie, de 'Chi,
goed te laten stromen'. Die Chi stroomt in de meridianen
van de aarde naar de hemel en omgekeerd door en langs het lichaam. In
de verschillende vormen leert men de stroming van Chi te beheersen.
Het leren van een vorm duurt meestal enkele jaren. Er zijn enkele
verdiepingsniveaus, waarbij de doelstellingen van de beoefenaar mee
veranderen. De student begint met het leren beheersen van de nodige
basis (correcte lichaamshouding, correct plaatsen van de voeten en het
openen van de liezen) en het uitvoeren van de tai-chibewegingen zonder
het gebruik van spierkracht. Daarna ligt het accent meer op de
innerlijke beleving van de bewegingen, met aandacht voor de
Chi-stroming in de meridianen. Uiteindelijk resulteert dit in
'innerlijke kracht', die wordt gekenmerkt door het vermogen om mee te
gaan in elke beweging van een tegenstander zonder dat je zelf je
balans verliest. Zo ver hoeven beoefenaren niet te gaan. Al in het
begin levert tai chi de beoefenaren een beter evenwichtsgevoel op. Na
enig trainen leert men ook het gevoel van stromende Chi herkennen. Als
warming-up,
worden vaak Chi
Kung oefeningen gedaan, deze zijn simpeler en meestal gericht op
een enkel aspect, een specifiek orgaan of meridiaan. Een tai-chivorm
integreert alle aspecten. Zowel jonge als oude mensen kunnen deze
bewegingskunst beoefenen. Men kan er lenig mee blijven, tot op hoge
leeftijd het evenwichtgevoel blijven trainen en er mee mediteren.
Een correct beoefenen van tai chi kan ook leiden tot het verdwijnen
van ouderdomskwaaltjes, rug- en nekklachen en hoofdpijn.
Tai
chi als vechtkunst
Hoewel, met name in
het Westen, de nadruk bij veel tai-chibeoefenaren ligt op het
gezondheidsaspect van tai chi en het 'slechts' als bewegingsleer wordt
gezien, zijn er ook beoefenaren die deze kunst beoefenen om haar
effectiviteit als zelfverdedigingskunst. Met name in de Chen-stijl is
de nadruk op het zelfverdedigings aspect veel sterker aanwezig dan bij
bijv. de yang-stijl. De vormen worden vaak dieper uitgevoerd, waarbij
men dus meer door de knieën zakt en zo beter de balans leert te
bewaren. Bij tai chi als zelfverdediging ligt de nadruk met name op
het verstoren van de balans van de tegenstander, door in de beweging
van de tegenstander mee te gaan en deze te neutraliseren. Daarbij is
het behouden van het eigen evenwicht uiteraard van groot belang. Op
het moment dat de tegenstander uit balans is gebracht, kan eventueel
een tegenaanval worden ingezet.
Gezondheidsaspecten
De gezondheidsaspecten
van tai chi komen voort uit dezelfde uitgangspunten als de oosterse
vechtkunst. Daarbij wordt niet zomaar op de tegenstander ingeslagen,
maar worden (soms) speciale acupunctuurpunten
aangevallen, met het doel de Chi van de ander te ontregelen. Dezelfde acupunctuurpunten
kunnen ook worden gebruikt om een mens in balans te krijgen. Een vrije
doorstroming van Qi wordt gezien als de beste garantie voor een lang
en gezond leven. Deze vrije energiestroom wordt verkregen door de
bewegingen van een taiji-vorm regelmatig te beoefenen.
De
naam en de spelling
Tai chi is een
verkorte naam. Voluit heet het T'ai Chi Ch'uan, meestal
vereenvoudigd tot Tai Chi Chuan. Woord voor woord vertaald
betekent dat ongeveer ultieme beste vuist (vechtmethode). Deze
term is eeuwen geleden ontstaan toen gevechtstechniekontwikkelaars de
meest effectieve (dodelijke) en efficiënte methode voor het gevecht
ontwikkelden. Bij bijna alle stukjes van de Vorm gaan afweerbeweging
en aanvalbeweging samen.
Er zijn drie erkende
systemen die een poging doen de chinese karakters om te zetten in een
westerse schrijfwijze. De meest voorkomende schrijfwijze is Tai Chi
Chuan. Deze schrijfwijze wordt Wade-Giles
(Taiwan) genoemd. Een tweede schrijfwijze is tai ji quan of taijiquan.
Deze schrijfwijze wordt pinyin
(China) genoemd. En een derde, ietwat minder bekend, is tai ji
chuan (Yale
systeem). De uitspraak is voor alle drie dezelfde, en is bij
benadering (fonetisch):
Thai Dzjie Tsjhwèn. Met de klemtoon op het middelste woord, dat heel
kort wordt uitgesproken. In het Nederlands is het echter meer
gebruikelijk Tai chi als 'tai-tsjie' uit te spreken.
NB: de uitspraak en
betekenis van Chi is hier niet dezelfde als die in Chi
Kung, waar Chi de betekenis heeft van Levensenergie, en
uitgesproken wordt als "tsjie".
Varia
Het watersturen
in Avatar
(tekenfilmserie) is gebaseerd op tai chi.
Tai-chi
startpagina
